Soorten Isolatiewaarden & Isolatiewaarde berekenen

Wanneer u in aanraking komt met het bouwen of verbouwen van een gebouw dan komt u ongetwijfeld ook in aanraking met verschillende isolatiewaarden en de berekening hiervan. Met de isolatiewaarde komt u er namelijk achter in welke mate een bepaald materiaal, constructiedeel of zelfs een volledig gebouw geïsoleerd is.

De isolatiewaarde van een specifiek materiaal wordt anders berekend en aangeduid dan de isolatiewaarde van een constructiedeel. En de isolatiewaarde van een constructiedeel wordt weer anders aangeduid en berekend dan de isolatiewaarde van een gebouw. Logischerwijs heeft het gekozen materiaal invloed op de isolatiewaarde van het constructiedeel en dus uiteindelijk ook op de isolatiewaarde van het volledige gebouw.

Welke soorten isolatiewaarde zijn er en waar worden ze voor gebruikt?

Maar welke isolatiewaarde wordt dan voor welk materiaal of constructiedeel gehanteerd? Dat leggen we hieronder uit.

  • Lambda isolatiewaarde
  • R-waarde (ook wel Rm-waarde)
  • Rc-waarde
  • K-waarde
  • U-waarde

Lambda Isolatiewaarde (λ) – De isolerende waarde van materiaal

Met de lambda isolatiewaarde wordt de mate van isolatie van specifieke materialen bepaald. Hiermee wordt de warmtegeleiding van een bepaald materiaal aangegeven en daarom wordt lambda waarde ook wel warmtegeleidingscoëfficiënt genoemd.

Hoe lager de lambda waarde, hoe beter de warmtegeleiding van het betreffende materiaal. Materialen met een lage lambda waarde isoleren beter omdat er dan minder warmte verloren gaat.

Toch betekent het het niet altijd dat materialen met een lage lambda waarde beter isoleren dan materialen met een hogere lambda waarde. De lage lambda waarde kan namelijk gecompenseerd worden door de dikte van het materiaal. Een waarde die rekening houdt met zowel het isolerend vermogen van een materiaal als de dikte van het materiaal is de R-waarde. Hierover verderop meer.

Onderstaande tabel geeft gemiddelde lambda waarde van veelgebruikte (isolatie)materialen weer. 

Isolatiemateriaal (van goed naar slecht)Lambda waarde
PUR platen (dak)0.028
PUR platen (muur)0.023
gespoten PUR0.030
Minerale wol0.032
EPS0.040
Hout0.18
OSB plaat0.13
Standaard draagmuur0.41
Standaard facademuur1.47
Enkelglas0.50
Bepleistering0.52
Ongewapend beton1.30
Gewapend beton1.70
Staal50

R-Waarde, ook wel Rd-waarde of Rm-waarde

Omdat de lambda-waarde geen rekening houdt met de dikte van een materiaal, wordt de R-waarde, gebruikt om te bepalen wat het isolatievermogen per vierkante meter van een materiaallaag is. De R-waarde wordt ook wel eens aangegeven als Rd-waarde of Rm-waarde. Waar Rd staat voor Resistence Declared en Rm staat voor Resistence Material. Oftewel de weerstand van een materiaallaag. De Nederlandse benaming voor de R-waarde is de thermische weerstand.

Hoe beter de materiaallaag isoleert hoe hoger de R-waarde. Dat is dus het tegenovergestelde van de lambda waarde, waar een lage waarde juist voor betere isolatie staat. De Rm-waarde wordt bijvoorbeeld gebruikt bij glas, muren, vloeren en daken.

R-waarde berekenen (+ formule)

De R-waarde van een materiaallaag berekent u door de dikte van het materiaal in meters te delen door de lambda waarde.

R = d / λ

R = Warmteweerstand in m²K/W

d = Dikte van het materiaal in meters

λ = Lambdawaarde (warmtegeleidingscoëfficiënt)

De R-waarde van een gespoten purschuim laag met een fictieve dikte van 15 centimeter (o,15 meter) wordt als volgt berekend:

R = d / λ

R = 0,15 / 0,030 (zie tabel hierboven)

R = 5 m²K/W

Meer informatie over de R-waarde.

Rc-waarde

Met de Rc-waarde berekent u de isolatiewaarde van een volledige constructie. Rc is de afkorting voor Resistance en Construction, oftewel de thermische weerstand van een constructiedeel. Hiermee worden isolatiewaardes van constructies als een spouwmuur, een combinatievloer of dubbel glas aangeduid.

Rc-waarde berekenen (+ formule)

Voordat u de Rc-waarde van constructies of meerlaagse materialen kunt berekenen moet u eerst de R-waarde van de (afzonderlijke) materialen berekenen. Samen vormen de afzonderlijke materialen de constructie. Om de isolatiewaarde van de gehele constructie te berekenen telt u vervolgens de R-waarden van alle afzonderlijke materialen bij elkaar op.

In het meest recente bouwbesluit (NEN 1068) wordt daaraan nog een correctiefactor Alfa toegevoegd. Dit om onnauwkeurigheden in de verwerking en opbouw van de constructie te corrigeren.
Volgens de regels van het Bouwbesluit 2015 wordt de Rc waarde vanaf dat moment als volgt berekend:

Isolatiewaarde - Formule Rc waarde berekenenRc – Warmteweerstand van de constructie in m² K/W.
R – Warmteweerstand van de verschillende materialen in de constructie in m² K/W.
Rsi – Warmte-overgangsweerstand binnen (si staat voor surface interior)
Rse – Warmte-overgangsweerstand buiten (se staat voor surface exterior)
α – Correctiefactor (onder meer convectie en onnauwkeurigheden in de verwerking)

Stel dat we de Rc-waarde van een binnenmuur willen berekenen, dan ziet een fictief voorbeeld van zo’n berekening er als volgt uit:

0,025+0,083+0,13+0,13
__________________-0,13-0,13
1+0,5

0,368
_____-0,13-0,13
1,05

Rc-waarde van de binnenmuur is = 0,09 m²K/W

Meer informatie over de Rc-waarde.

U-waarde

Met de U-waarde, ook wel warmtedoorgangscoëfficiënt, wordt aangeduid hoeveel warmte er per graad (Kelvin) temperatuurverschil, per seconde, per m² ontsnapt tussen de ene en de andere kant van een constructie. Hoe lager de U-waarde, hoe minder warmte er ontsnapt en hoe hoger de isolatiewaarde.

De U-waarde is de omgekeerde waarde van de R-waarde (Rm-waarde). Vaak wordt de R-waarde gebruikt voor vloer, wand, en dakoppervlak en wordt de U-waarde gebruikt voor het berekenen van de isolatiewaarde van ramen (glas en kozijn).

U-waarde berekenen

Om de U-waarde te berekenen deelt u de uitkomst van de R-waarde door 1.

U=1/Rtotaal

Meer informatie over de U-waarde.

K-waarde

Met de k-waarde wordt globale isolatiewaarde van de woningschil aangeduid. Hiermee krijgt u een beeld van het warmteverlies bij o.a. het dak, de buitenmuren, de vloer en de ramen. Hoe lager de K-waarde, des te minder het warmteverlies is. Als bewoner bent u dus gebaat bij een zo laag mogelijke K-waarde. De K-waarde wordt tegenwoordig vaak vervangen voor de u-waarde.

In Nederland moeten de huizen aan een bepaalde K-waarde voldoen. Volgens de nieuwe EPB-wetgeving uit 2015 mogen nieuwbouwhuizen niet hoger scoren dan K40. Een huis komt pas voor het passiefhuis-certificaat in aanmerking bij een K-waarde tussen de 10 en 20.

K-waarde berekenen

U kunt de K-waarde van uw huis berekenen door alle afzonderlijke U-waardes van uw huis bij elkaar op te tellen en daarbij ook rekening te houden met de vorm van het huis.

Meer informatie over de k-waarde.

Advies op maat
Contact